MeshCore: het radionetwerk dat zonder internet de wereld verbindt
Op daken, balkons en zolders over de hele wereld staan kleine radio's die bijna niemand opmerkt. Toch bouwen ze samen aan iets bijzonders: een communicatienetwerk dat niet afhankelijk is van zendmasten, mobiele abonnementen of een internetverbinding.
Dat netwerk heet MeshCore. Het groeit dankzij duizenden enthousiastelingen die hun eigen apparatuur installeren en zo stap voor stap een netwerk opbouwen dat ook buiten de traditionele infrastructuur kan functioneren.
Maar wat is MeshCore precies, hoe werkt het en wat kun je ermee? En hoe bouwt HY voort op deze technologie?
Wat is MeshCore?
MeshCore is open-source software waarmee kleine radioapparaten via LoRa met elkaar kunnen communiceren. LoRa staat voor Long Range: een radiotechnologie waarmee je relatief grote afstanden kunt overbruggen met weinig energie. De overdracht is niet geschikt voor grote hoeveelheden data, maar werkt juist goed voor korte tekstberichten.
In Europa wordt hiervoor doorgaans de vrije 868MHz-band gebruikt. Binnen de geldende regels kun je daarmee communiceren zonder een individuele zendvergunning. Een klein radioapparaat, vaak niet groter dan een luciferdoosje, is al voldoende om te beginnen. Via Bluetooth verbind je het met je telefoon, waarna je berichten kunt versturen zonder dat je telefoon zelf mobiel bereik nodig heeft.
MeshCore ontstond eind 2024 en is gratis beschikbaar onder de MIT-open-sourcelicentie; de broncode staat op GitHub. Het uitgangspunt is eenvoudig: mensen moeten met elkaar kunnen blijven communiceren wanneer de gebruikelijke verbindingen niet beschikbaar zijn. Denk aan een stroomstoring, een overbelast mobiel netwerk, een natuurramp of een wandeling ver buiten de bewoonde wereld.
Hoe werkt MeshCore?
Het bijzondere aan MeshCore is dat niet ieder apparaat dezelfde taak uitvoert. Door de verschillende rollen te verdelen, kan het netwerk groeien zonder dat elk apparaat voortdurend berichten van anderen hoeft door te sturen.
Companions: de radio in je zak
Een companion is het radioapparaat dat je met je telefoon gebruikt. Het verstuurt je eigen berichten en ontvangt berichten die voor jou bestemd zijn. Je kunt het zien als de verbinding tussen je telefoon en het radionetwerk.
Repeaters: de schakels van het netwerk
Repeaters staan op vaste locaties, bijvoorbeeld op daken, flats of heuvels. Ze ontvangen berichten en sturen die verder, zodat ze plaatsen kunnen bereiken die rechtstreeks buiten elkaars bereik liggen. Hoe gunstiger de locaties en antennes, hoe groter het gebied dat het netwerk kan bestrijken.
Room servers: berichten bewaren
Room servers bieden ruimte voor gedeelde berichten en kanalen. Afhankelijk van de configuratie kunnen ze berichten bewaren, zodat gebruikers ze later kunnen ophalen. Daarmee vullen ze de functies aan die een netwerk van alleen radioverbindingen niet vanzelf biedt.
Hoe bereikt een bericht de ontvanger?
Stel dat je vanuit Utrecht een bericht wilt sturen naar iemand verderop. Je radio kan die persoon misschien niet rechtstreeks bereiken. Repeaters kunnen het bericht dan verder doorgeven, van de ene locatie naar de volgende.
MeshCore kan routes leren en hergebruiken. Daardoor hoeft niet elk bericht opnieuw dezelfde zoekprocedure te doorlopen. Dat is belangrijk, want de beschikbare zendtijd is beperkt. Op de Europese 868MHz-band gelden regels voor onder meer zendvermogen en de tijd waarin een apparaat mag uitzenden.
Een bericht kan via meerdere radioverbindingen zijn bestemming bereiken. Hoeveel sprongen mogelijk zijn, hangt af van de gebruikte configuratie en de softwareversie. Het principe blijft hetzelfde: apparaten werken samen om afstanden te overbruggen die met één radio niet haalbaar zijn.
MeshCore groeit wereldwijd
Wat begon als een technisch project is uitgegroeid tot een gemeenschap van mensen die zelf willen bijdragen aan onafhankelijke communicatie. Op openbare MeshCore-kaarten, zoals de MeshCore Node Map, zijn repeaters te zien in Europa, Noord-Amerika en andere delen van de wereld.
Een belangrijke reden voor de belangstelling is de manier waarop MeshCore het netwerkverkeer organiseert. In plaats van ieder apparaat voortdurend alle berichten te laten verspreiden, maakt het onderscheid tussen gebruikersapparaten en vaste repeaters het mogelijk om het netwerk gerichter op te bouwen.
Ook de hardware is toegankelijk. MeshCore werkt op verschillende betaalbare radioapparaten, waaronder de Heltec V3 en geschikte RAK WisBlock-configuraties. Ook de SenseCAP T1000-E kan als draagbaar LoRa-apparaat worden gebruikt met passende softwareondersteuning. Welke functies beschikbaar zijn, hangt af van het specifieke apparaat en de firmware.
Je hoeft dus niet zelf een radio te ontwerpen of een zendmast te bouwen om mee te doen.
Van Utrecht tot Noord-Amerika
De groei is niet alleen zichtbaar op de wereldkaart. Ook lokale netwerken laten zien wat er mogelijk is wanneer mensen hun apparatuur op gunstige locaties installeren.
In Nederland zijn op verschillende plaatsen actieve MeshCore-netwerken ontstaan, onder meer in de Randstad. Bij onze eigen tests is een bericht vanuit Utrecht via radioverbindingen over een afstand van ongeveer honderd kilometer aangekomen. Dat is geen bereik dat één radio zelfstandig overbrugt, maar het resultaat van meerdere schakels in het netwerk.
Ook in Noord-Amerika zijn grote netwerken opgebouwd. In sommige gebieden verbinden ketens van repeaters plaatsen op grote afstand van elkaar. Lokale gemeenschappen in staten als North Carolina werken eveneens aan een steeds grotere dekking.
De kracht zit vooral in de manier waarop het netwerk groeit. Iemand installeert een repeater op zijn dak. Een andere gebruiker doet hetzelfde enkele kilometers verderop. Samen kunnen ze een gebied verbinden dat voorheen buiten bereik lag.
Elke goed geplaatste repeater kan daarmee niet alleen de eigenaar helpen, maar ook andere gebruikers in de omgeving.
Hoe gebruikt HY MeshCore?
HY is gebouwd met het idee dat communicatie niet afhankelijk zou moeten zijn van één verbindingstype. Daarom kan HY gebruikmaken van MeshCore, naast de gewone internetverbinding.
Dat betekent dat HY niet zijn eigen, afzonderlijke radionetwerk hoeft op te bouwen. Het kan aansluiten op de MeshCore-infrastructuur die gebruikers al hebben aangelegd. Een bestaande repeater kan dus ook bijdragen aan de radiodekking die HY-gebruikers ervaren, zolang de configuratie en gebruikte protocollen compatibel zijn.
In de praktijk wil je daar zo weinig mogelijk van merken. Je gebruikt HY om te chatten en de app maakt gebruik van de beschikbare verbindingen. Wanneer internet beschikbaar is, kan een bericht via internet worden verzonden. Wanneer internet ontbreekt, kan de meshverbinding een alternatief bieden.
Hoe dat precies werkt en welke apparatuur je nodig hebt, lees je ook in onze eerste blog over HY en MeshCore.
Wat voegt HY toe aan MeshCore?
MeshCore biedt de radiotechnologie waarmee apparaten berichten kunnen uitwisselen. HY bouwt daarop voort met een complete chatervaring. Het doel is niet alleen om berichten over de radio te versturen, maar om communicatie ook praktisch en vertrouwd te maken voor dagelijks gebruik.
1. Een extra beveiligingslaag voor je berichten
Bij een radiomesh kunnen berichten onderweg worden verwerkt door apparaten van andere mensen. Je moet er daarom rekening mee houden dat je niet iedere eigenaar of ieder apparaat in het netwerk kent of vertrouwt.
MeshCore heeft eigen beveiligingsmechanismen voor berichten en communicatie. HY voegt daar een eigen beveiligingslaag aan toe: berichten kunnen op de telefoon van de verzender met de cryptografische sleutels van HY worden versleuteld voordat ze via de radio worden verzonden. Alleen een ontvanger met de juiste sleutel kan de inhoud ontsleutelen.
Daardoor hoeft een tussenliggende repeater de berichtinhoud niet te kennen om het bericht verder te kunnen helpen. Het radionetwerk zorgt voor transport; de beveiligingslaag van HY beschermt de inhoud.
2. Vertrouwen op de juiste contactsleutels
Versleuteling is alleen betrouwbaar als de gebruikte sleutels bij de juiste personen horen. Daarom is niet alleen de versleuteling zelf belangrijk, maar ook de manier waarop sleutels worden gekoppeld aan contacten.
HY gebruikt hiervoor zijn eigen contact- en sleutelmechanismen. Daarmee kan de app de identiteit van een contact baseren op de informatie die bij dat contact hoort, in plaats van uitsluitend op wat een willekeurig radioapparaat in de buurt aankondigt.
Dat is een belangrijk onderscheid tussen een netwerk waarmee je radioapparaten met elkaar laat communiceren en een chatapp waarin je met specifieke personen wilt praten.
3. Een brug tussen radio en internet
Een van de beperkingen van een traditioneel radionetwerk is dat beide gebruikers toegang tot de radio-infrastructuur nodig hebben om rechtstreeks via dat netwerk met elkaar te communiceren.
HY kan die grens verleggen met gateways: verbindingen tussen het radionetwerk en internet. Een apparaat dat over de juiste configuratie beschikt en zowel de radioverbinding als internet kan gebruiken, kan berichten tussen beide netwerken doorgeven.
Stel dat je zelf ergens buiten mobiel bereik bent, maar je vriend thuis gewoon internet heeft. Als je bericht via MeshCore een geschikte gateway bereikt, kan het vervolgens via internet verder worden gestuurd.
Andersom kunnen berichten vanuit internet via een gateway het radionetwerk bereiken.
Zo kunnen gebruikers elkaar bereiken zonder dat iedereen zelf een radio hoeft te bezitten of rechtstreeks binnen elkaars radiobereik hoeft te zijn. De beschikbaarheid hangt uiteraard af van de aanwezige gateways, de verbindingen en de configuratie.
4. Eén gesprek voor al je berichten
Wie naast een gewone chatapp ook MeshCore gebruikt, moet anders vaak schakelen tussen twee apps. Het ene gesprek staat op de telefoon, het andere op de radioapp.
HY brengt die ervaring samen. Berichten die via de mesh binnenkomen, kunnen in hetzelfde gesprek verschijnen als berichten die via internet zijn verzonden.
Je hoeft dus niet eerst na te denken over de verbinding die je gebruikt. Je blijft hetzelfde gesprek voeren, met functies zoals groepen, reacties, spraakberichten, foto's en bellen, voor zover de betreffende functie via de beschikbare verbinding mogelijk is.
Er is wel een praktisch verschil: LoRa heeft een beperkte datasnelheid. Het is daarom vooral geschikt voor korte tekstberichten, niet voor het rechtstreeks verzenden van grote foto's of video. Zulke inhoud kan wachten tot er weer een geschikte internetverbinding beschikbaar is.
Dat maakt HY bruikbaar als dagelijkse chatapp én als alternatief wanneer de gewone verbinding wegvalt.
5. Communiceren met mensen die je kent
Een open radiokanaal is handig om informatie met een grotere groep te delen, maar het is niet hetzelfde als een privégesprek. Afhankelijk van de instellingen kunnen anderen berichten op openbare kanalen ontvangen of zelf contact proberen te leggen.
HY is gericht op communicatie met contacten die je zelf hebt toegevoegd. Daarmee vormt je contactenlijst het uitgangspunt voor je gesprekken, ook wanneer berichten via MeshCore worden verzonden.
Het doel is een combinatie van bereikbaarheid en controle: de voordelen van een open radiotechnologie, zonder dat je je gewone gesprekken hoeft te voeren via openbare kanalen.
De precieze bescherming hangt daarbij af van de gebruikte contactverificatie, sleuteluitwisseling en berichtbeveiliging.
Zelf beginnen met MeshCore en HY
Je kunt klein beginnen. Je hebt een geschikte LoRa-radio nodig die met MeshCore werkt, een telefoon en de HY-app.
Download BUBLE gratis op je iPhone of Android-telefoon en kies bij het openen voor HY.
Verbind een compatibele MeshCore-radio via Bluetooth, bijvoorbeeld een geschikte Heltec V3 of SenseCAP T1000-E.
Schakel de meshfunctie in en controleer of je in jouw omgeving verbinding kunt maken met het bestaande netwerk.
Wil je bijdragen aan de dekking? Overweeg dan een vaste repeater op een geschikte, hoge locatie. Een goede antenne en een vrije positie kunnen een groot verschil maken.
Houd er rekening mee dat de compatibiliteit en beschikbare functies per radio kunnen verschillen. HY werkt met radio's waarop de MeshCore Companion-firmware voor Bluetooth staat; getest met de SenseCAP T1000-E en de Heltec V3. Die firmware zet je erop met de MeshCore-flasher.
Een netwerk dat mensen zelf bouwen
MeshCore laat zien dat communicatie niet altijd afhankelijk hoeft te zijn van grote telecombedrijven of centrale infrastructuur. Met kleine radio's, betaalbare hardware en mensen die hun apparatuur beschikbaar stellen, kan een netwerk ontstaan dat steeds meer plaatsen met elkaar verbindt.
HY bouwt daarop voort door die radiotechnologie te combineren met een moderne chatapp en een verbinding met internet wanneer die beschikbaar is.
Het resultaat is een andere manier om naar communicatie te kijken: niet één netwerk dat alles moet doen, maar verschillende verbindingen die elkaar aanvullen.
Een klein kastje op een dak lijkt misschien onbeduidend. Maar wanneer genoeg mensen meedoen, kan het deel worden van een netwerk dat veel verder reikt dan één huis, één stad of één land.
HY. Blijf verbonden, ook als het internet wegvalt.
credits
Foto door Masood Aslami: https://www.pexels.com/nl-nl/foto/bezienswaardigheid-attractie-motief-patroon-19429100/