HY Mesh: versleuteld de lucht door, ook via repeaters van vreemden
MeshCore en HY Mesh: hoe veilig is je bericht als het door andermans radio gaat?
Stel je voor: je staat op een festival, midden in een bos of ergens waar je telefoon geen bereik heeft. Toch stuur je een bericht naar je zus. Geen mobiel netwerk, geen wifi en geen zendmast nodig. Je bericht gaat via kleine radio's van de ene naar de andere repeater, totdat het bij haar aankomt.
Dat is de kracht van MeshCore. Overal ter wereld bouwen enthousiastelingen aan een netwerk van kleine radio's die samen berichten kunnen doorgeven. Op daken, balkons, in tuinen en achter ramen staan repeaters die het bereik van het netwerk vergroten. Je hebt geen abonnement nodig en je kunt zelf bijdragen aan de infrastructuur.
Maar er is ook een interessante vraag: hoe veilig is je bericht als het onderweg via radio's van andere mensen wordt verstuurd?
Bij HY Mesh, de combinatie van MeshCore met de HY-functies in BUBLE, pakken we dat anders aan. De radio zorgt ervoor dat je bericht op zijn bestemming komt. De extra beveiliging zit in de app, op je eigen telefoon. Daardoor hoef je de mensen achter de repeaters niet te vertrouwen om je gesprekken privé te houden.
In deze blog leggen we uit hoe dat werkt, wat MeshCore zelf al beveiligt en wat HY daar bovenop doet.
Wat is MeshCore en hoe werkt het?
MeshCore is open-source software voor kleine radio's die berichten via het LoRa-radionetwerk kunnen versturen. LoRa is een radiotechniek die geschikt is voor kleine hoeveelheden data over relatief grote afstanden, met een laag energieverbruik.
Het principe is eenvoudig. Je telefoon maakt via Bluetooth verbinding met een geschikte radio. Die radio verstuurt je bericht via de lucht. Een repeater kan het bericht ontvangen en verder doorgeven aan andere radio's. Zo kan het bericht meerdere tussenstations passeren voordat het de ontvanger bereikt.
Elke repeater vergroot de mogelijkheden van het netwerk. Hoe meer goed geplaatste repeaters er zijn, hoe groter het gebied dat je mogelijk kunt bereiken.
Het bijzondere is dat iedereen kan meebouwen. Een repeater kan een professioneel apparaat zijn, maar ook een klein kastje dat iemand zelf heeft samengesteld en op zolder of op het dak heeft geplaatst.
Er is geen centrale telecomprovider nodig. Het netwerk ontstaat doordat gebruikers hun radio's beschikbaar stellen.
Wat beveiligt MeshCore zelf al?
MeshCore kent verschillende manieren om berichten te versturen. Het is belangrijk om die van elkaar te onderscheiden.
Openbare kanalen
Openbare kanalen zijn bedoeld om berichten met andere deelnemers te delen. De kanaalsleutel is bij de deelnemers bekend en is geen geheim dat uitsluitend tussen twee personen wordt bewaard. Ga er daarom niet van uit dat een bericht op een openbaar kanaal privé is.
Directe berichten
MeshCore ondersteunt ook versleutelde directe berichten tussen contacten. Dat is een belangrijke beveiligingslaag: iemand die het radiosignaal opvangt, kan een goed versleuteld bericht niet zomaar lezen.
Maar versleuteling is niet het hele verhaal. Ook de manier waarop apparaten elkaar identificeren en vertrouwen, is belangrijk. Als je niet voldoende zekerheid hebt dat een publieke sleutel echt bij de bedoelde persoon hoort, kan er ruimte ontstaan voor imitatie of andere aanvallen.
Dat betekent niet dat iedere MeshCore-repeater onveilig is of dat de bestaande beveiliging waardeloos is. Het betekent wel dat je onderscheid moet maken tussen het versleutelen van een bericht en het betrouwbaar vaststellen met wie je communiceert.
Voor een open radiohobby is het interessant om te experimenteren met deze mogelijkheden. Voor een chatapp waarmee je persoonlijke berichten met vrienden en familie wilt uitwisselen, is het logisch om daar een extra beveiligingslaag aan toe te voegen.
Hoe HY Mesh daar een extra laag aan toevoegt
HY Mesh hanteert een eenvoudig uitgangspunt: het radionetwerk mag je bericht vervoeren, maar hoeft de inhoud niet te kennen.
Dat lijkt op hoe moderne chatapps hun berichten beveiligen. Je hoeft de infrastructuur waarover een bericht reist niet te vertrouwen om de inhoud ervan privé te houden.
HY voegt daarvoor een extra laag toe aan de communicatie via MeshCore.
1. Je bericht wordt op je telefoon versleuteld
Wanneer je een bericht verstuurt, versleutelt HY het op je telefoon voordat het via Bluetooth naar de radio gaat.
De radio ontvangt dus niet eerst je leesbare bericht om het vervolgens te versleutelen. De inhoud is al beschermd voordat deze de radio bereikt.
Onderweg zien repeaters en andere apparaten alleen de versleutelde gegevens. De telefoon van de ontvanger kan het bericht met de juiste sleutel weer leesbaar maken.
Zelfs als iemand een repeater opent, de firmware onderzoekt of het radiosignaal opvangt, levert dat op zichzelf geen leesbare berichtinhoud op.
De bestaande beveiliging van MeshCore kan daarnaast gewoon blijven functioneren. HY vertrouwt voor de vertrouwelijkheid van deze extra laag echter niet uitsluitend op de versleuteling van MeshCore.
2. Je contactsleutels komen niet zomaar uit de lucht
Een tweede belangrijk onderdeel is de manier waarop HY de sleutels voor contacten verkrijgt.
Een radio die zich in de buurt meldt met een bepaalde naam, is niet automatisch het bewijs dat deze radio bij jouw vriend hoort. Een naam kan immers worden nagebootst.
HY gebruikt daarom de contacten en bijbehorende sleutelinformatie uit de app. Je voegt mensen toe als contact wanneer je internet hebt, zodat de benodigde sleutels vooraf op je telefoon beschikbaar kunnen zijn.
Dat maakt een verschil wanneer je later offline gaat. Je telefoon hoeft dan niet eerst via de radio een nieuwe sleutel van een onbekend apparaat te vertrouwen.
Een radio die zich voordoet als een van je contacten, beschikt daarmee niet automatisch over de juiste sleutel om jouw berichten te ontsleutelen.
Dit is een essentieel principe: de identiteit van je contact en de versleuteling van je bericht moeten niet uitsluitend afhangen van wat een onbekende radio via de lucht vertelt.
3. Geen zelfbedachte versleuteling
Voor deze extra beveiligingslaag gebruikt HY bekende cryptografische bouwstenen.
X25519 wordt gebruikt om een gezamenlijke geheime sleutel tot stand te brengen. ChaCha20-Poly1305 wordt gebruikt om gegevens te versleutelen en tegelijkertijd de integriteit ervan te controleren.
Die tweede eigenschap is minstens zo belangrijk als geheimhouding. Als iemand onderweg probeert de versleutelde inhoud te veranderen, kan de ontvanger controleren of de gegevens nog geldig zijn.
Dit zijn gevestigde cryptografische technieken die ook in moderne beveiligingsprotocollen worden toegepast. Dat is een betere basis dan zelf een versleutelingsmethode bedenken.
Wel geldt een belangrijke nuance: het gebruik van bekende algoritmen maakt een complete app niet automatisch veilig. De implementatie, het sleutelbeheer en het protocol als geheel zijn eveneens bepalend. Onafhankelijke beveiligingsaudits kunnen helpen om daar meer zekerheid over te krijgen.
4. Dubbele berichten worden herkend
Een mesh-netwerk kan hetzelfde bericht via verschillende routes ontvangen of een bericht opnieuw doorsturen. Dat hoort bij de manier waarop zulke netwerken werken.
HY kan berichten daarom voorzien van informatie waarmee de app herkent of een bericht al is verwerkt. Zo kan worden voorkomen dat hetzelfde bericht meerdere keren in het gesprek verschijnt.
Ook de bevestiging van ontvangst is belangrijk. Een verzonden bericht is niet automatisch een afgeleverd bericht, en een afgeleverd bericht is niet automatisch een gelezen bericht.
Een bevestiging vanuit de app van de ontvanger geeft meer informatie dan alleen weten dat een radio het bericht heeft doorgestuurd.
De precieze betekenis van een vinkje hangt af van de bevestigingsstappen die de app gebruikt. Het belangrijkste onderscheid blijft dat transport door het netwerk niet hetzelfde is als succesvolle ontvangst door de ontvanger.
Een voorbeeld: een bericht via drie repeaters
Stel dat je op een festival staat waar geen mobiel bereik is. Je wilt je zus laten weten waar je bent.
Je telefoon stuurt het bericht via Bluetooth naar je MeshCore-radio. Die zendt het uit. Een repeater op een flat vangt het op en geeft het door aan een tweede repeater, bijvoorbeeld op een zolder. Uiteindelijk bereikt het bericht de radio van je zus.
Onderweg zijn verschillende apparaten betrokken. Je kent misschien de eigenaren van die repeaters niet eens.
Bij HY Mesh hoeft dat voor de vertrouwelijkheid van je bericht geen probleem te zijn. De inhoud is immers al op jouw telefoon versleuteld. De tussenstations verzorgen het transport, maar hebben niet de juiste sleutel om het bericht te lezen.
Of een repeater nu van een ervaren radioamateur is of van iemand die zijn eerste apparaat zelf heeft gebouwd, verandert dat principe niet.
Dat is precies wat deze combinatie interessant maakt: je kunt gebruikmaken van een netwerk dat door de gemeenschap wordt opgebouwd, zonder dat iedere deelnemer toegang hoeft te hebben tot je privégesprekken.
Wat als het internet helemaal wegvalt?
Dit is waar de combinatie van BUBLE, HY en MeshCore interessant wordt.
Internet is handig om contacten en sleutels vooraf beschikbaar te maken en om berichten via de normale online infrastructuur te versturen. Maar als de verbinding wegvalt, hoeft dat niet het einde van je gesprek te betekenen.
Wanneer je vooraf de benodigde contacten en sleutels hebt ingesteld en je radio's elkaar via het mesh-netwerk kunnen bereiken, kun je berichten via de radio versturen.
Je hebt daarvoor natuurlijk wel geschikte radio's, voldoende radiobereik en een werkende route door het netwerk nodig. MeshCore kan niet garanderen dat elk bericht altijd aankomt: de dekking, obstakels, radiostoring en beschikbaarheid van repeaters spelen allemaal een rol.
Maar waar het netwerk werkt, kun je communiceren zonder afhankelijk te zijn van een mobiele internetverbinding.
Wat versleuteling niet verbergt
Goede beveiliging betekent ook eerlijk zijn over de beperkingen.
Versleuteling beschermt de inhoud van je bericht. Het betekent niet automatisch dat alle informatie over de communicatie geheim blijft.
Radio is draadloos. Iemand met geschikte apparatuur kan mogelijk waarnemen dat er op een bepaald moment een uitzending plaatsvindt. Ook kunnen sommige technische gegevens zichtbaar blijven, afhankelijk van de gebruikte protocollen en implementatie.
HY is erop gericht om zo weinig mogelijk onnodige informatie via de radio prijs te geven. De radio hoeft bijvoorbeeld niet je leesbare berichtinhoud te kennen.
Maar het zou onjuist zijn om te beloven dat niemand kan zien dat er radioverkeer plaatsvindt, dat berichten altijd aankomen of dat een netwerkbeheerder een bericht nooit kan tegenhouden.
Privacy en beschikbaarheid zijn twee verschillende dingen. Versleuteling helpt je gesprekken privé te houden, maar voorkomt niet dat een repeater uitvalt of dat iemand het radiosignaal verstoort.
Welke radio heb je nodig?
Je hebt een geschikte LoRa-radio met MeshCore-firmware nodig en de BUBLE-app met HY-ondersteuning.
Denk bijvoorbeeld aan compacte apparaten die je in je zak kunt meenemen, of aan radio's die je thuis als vaste repeater kunt inzetten. Welke keuze het beste is, hangt af van je gebruik: onderweg communiceren, thuis het netwerk uitbreiden of beide combineren.
Bekijk daarom ook onze aparte koopgidsen:
Top 5 MeshCore-radio's voor in je zak — voor onderweg, op reis en op festivals.
Top 5 MeshCore-repeaters voor thuis — om je eigen bereik te vergroten en het netwerk te helpen uitbreiden.
Een goed geplaatst apparaat thuis kan niet alleen jezelf helpen, maar ook andere gebruikers in de omgeving. Zo groeit het netwerk stap voor stap.
Zelf aan de slag met HY Mesh
Wil je het proberen? Dan kun je als volgt beginnen:
Installeer BUBLE en kies HY wanneer je de functie instelt.
Voeg je contacten toe terwijl je nog internet hebt, zodat de benodigde sleutels beschikbaar zijn.
Verbind een geschikte MeshCore-radio via Bluetooth met je telefoon.
Controleer of er in jouw omgeving voldoende mesh-dekking is, of werk samen met anderen om die dekking uit te breiden.
Probeer berichten uit te wisselen en test wat er gebeurt wanneer je telefoon geen internetverbinding meer heeft.
Verwacht geen wonderen als er nog geen repeaters in de buurt zijn. Een mesh-netwerk werkt het best wanneer mensen samen investeren in dekking en hun apparaten op geschikte locaties plaatsen.
Een netwerk van iedereen, zonder iedereen te hoeven vertrouwen
MeshCore laat zien hoe krachtig een netwerk kan zijn wanneer mensen zelf de infrastructuur bouwen. Geen verplicht abonnement, geen centrale zendmast die alles bepaalt en geen enkele partij die het hele netwerk hoeft te beheren.
HY Mesh bouwt voort op dat idee met een extra beveiligingslaag in de app. Je bericht wordt op je telefoon versleuteld, de benodigde contactsleutels zijn vooraf beschikbaar en de radio's zorgen voor het transport.
Zo combineer je de vrijheid van een open radionetwerk met een extra laag privacy voor je gesprekken.
Want uiteindelijk hoeft niet iedereen die je bericht doorgeeft ook te kunnen lezen wat je schrijft.
HY. Zeg hy, ook zonder internet.
Credit
Foto door Georgie Devlin: https://www.pexels.com/nl-nl/foto/kunst-gloeiend-verlicht-belicht-8640331/